SAMORZĄDNOŚĆ / GOSPODARKA / INTEGRACJA EUROPEJSKA

ISSN 2082-3673

 

Europrojekty.pl  /  Numer  112/113  / Polskie samorządy w UE: Kraków

 

Polskie samorządy w UE: Kraków

 

Rewitalizacja,
czyli zagoić blizny…

 

Z prof. Jackiem Majchrowskim, Prezydentem Krakowa

– rozmawia Jacek Broszkiewicz

 

– Dla milionów gości odwiedzających rokrocznie Kraków jest oczywiste, że miasto żyje i to bardzo intensywnie. Tymczasem od lat dyskutowany jest program jego rewitalizacji, czyli przywracania życiu sporych jego obszarów. Zakończyły się szerokie konsultacje społeczne, wpłynęły setki propozycji w tej sferze, konkretne projekty. Na czym więc ma polegać rewitalizacja Krakowa, kto będzie w nią najbardziej zaangażowany i po jakie środki samorząd miasta sięgnie, by sfinansować konkretne zadania?

 

–W październiku 2015 roku uchwalona została ustawa o rewitalizacji, która wprowadziła fundamentalne zmiany w podejściu do tej dziedziny funkcjonowania miasta. Najważniejszymi aspektami stały się kwestie społeczne i ekonomiczne, w odróżnieniu od dotychczasowej praktyki kładącej nacisk na zagadnienia związane z modernizacją infrastruktury technicznej, budynków i przestrzeni publicznych. Rewitalizacji podlegają miejskie obszary kryzysowe i zdegradowane, a dokonuje się jej przede wszystkim w kontekście społecznym, obejmując także inne sfery jak: ekonomiczna, ekologiczna, jak również prawna i planistyczno-przestrzenna. Dopiero połączenie tych wszystkich działań pozwala na przeprowadzenie skutecznego i efektywnego procesu rewitalizacji.

Zgodnie z wymaganiami formalno-prawnymi jesteśmy na etapie aktualizacji Miejskiego Programu Rewitalizacji Krakowa, powstającego w dialogu z mieszkańcami, których uwagi i postulaty w sposób istotny mogą wpłynąć na jego kształt i treść. Element partycypacyjny przy tworzeniu dokumentu, jak i konkretnych działaniach jest nie tyle obligatoryjny, co warunkuje osiągnięcie realnych efektów w długotrwałym procesie zmian zmierzających w swej istocie do poprawy jakości życia mieszkańców tzw. „gorszych dzielnic”.

Oczywiście rolą Miasta jest przygotowanie, koordynowanie i tworzenie warunków do prowadzenia rewitalizacji, a także realizacja odpowiednich działań w ramach kompetencji gminy.

Podstawę do prowadzenia rewitalizacji stanowi oczywiście budżet Miasta, przy czym należy zauważyć, że obejmuje ona nie tylko projekty mające w swej nazwie słowo „rewitalizacja”, ale przede wszystkim setki przedsięwzięć i zadań realizowanych na co dzień, jako zadania własne gminy – łączy je to, że wykonywane są na wyznaczonym obszarze rewitalizacji.

Program rewitalizacji zawiera także przedsięwzięcia dedykowane temu procesowi w sposób szczególny – skoordynowane, kompleksowe i wzajemnie uzupełniające się projekty w większej skali mają za zadanie zainicjowanie lokalnych mechanizmów zmian. Te właśnie przedsięwzięcia rewitalizacyjne mają znaleźć swe źródła finansowania w funduszach unijnych w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, czy Europejskiego Funduszu Społecznego. Aktualizowany MPRK dostosowywany jest w pierwszej kolejności do wymagań Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020, w ramach którego wyodrębniona została 11 Oś Priorytetowa: Rewitalizacja przestrzeni regionalnej, dedykowana właśnie tym specyficznym celom.

 

– Czy może Pan Prezydent omówić potrzeby tych części miasta, które spełniają powyższe kryteria? Co jest możliwe do zrobienia obecnie i jaka będzie główna idea przemian?

 

– Dokonano dogłębnej i szczegółowej diagnozy całego obszaru miasta, z uwzględnieniem opinii mieszkańców, w oparciu o obowiązujące kryteria prawne i merytoryczne. Zostały w ten sposób wyodrębnione obszary zdegradowane wymagające interwencji. Są to strefy, na których jednocześnie zauważalny jest szereg negatywnych zjawisk przede wszystkim o charakterze społecznym: niekorzystne zjawiska demograficzne w tym starzenie się lokalnych społeczności, wyższa niż średnia dla Krakowa stopa bezrobocia, poziom ubóstwa powiązany z koniecznością korzystania z pomocy społecznej, przestępczość – szczególnie wśród młodych i młodocianych, wykluczenie społeczne, czy niski poziom kapitału społecznego wyrażający się w zaniku więzi sąsiedzkich i braku aktywności obywatelskiej.

Problematykę społeczną uzupełniają deficyty o charakterze przestrzennym – niedostatek funkcjonalnych przestrzeni publicznych, pogarszający się stan techniczny zasobów mieszkaniowych, ograniczenie dostępu do infrastruktury społecznej oraz środowiskowych – zanieczyszczenie powietrza w wyniku tzw. „niskiej emisji”, niedostatek terenów zielonych w obszarach o charakterze śródmiejskim.

Na tej podstawie podjęto decyzje o wyznaczeniu trzech podobszarów rewitalizacji , na których skoncentrowane zostaną działania miasta.

Pierwszy to Stare Miasto-Kazimierz, obejmuje Stare Miasto, Kazimierz, Stradom oraz część Wesołej – do linii kolejowej. Jego łączna powierzchnia wynosi 235 ha i zamieszkiwany jest przez 18,5 tys. stałych mieszkańców.

Drugi – Podobszar Stare Podgórze-Zabłocie, obejmuje Stare Podgórze oraz część Zabłocia – do linii kolejowej tzw. małej obwodowej. Na podobszarze o powierzchni 203 ha zamieszkuje 11,2 tys. stałych mieszkańców.

Trzeci to Podobszar „stara” Nowa Huta, obejmuje teren „starej” Nowej Huty wraz z obszarem użytku ekologicznego Łąki Nowohuckie. Jego powierzchnia wynosi 399 ha i zamieszkuje go 47,3 tys. stałych mieszkańców.

Chcemy, aby te obszary Krakowa stały się z czasem tętniącymi życiem dzielnicami, w których mieszkańcy mogą realizować swoje aspiracje, w których mieszkańcy tworzą zaangażowane społeczności lokalne pielęgnujące swą tożsamość i dorobek minionych pokoleń. Muszą to być miejsca otwarte na dynamiczną i kreatywną przedsiębiorczość, lecz zapewniające równocześnie godne warunki życia osobom będącym w potrzebie, a także miejsca, w których funkcjonalna, estetyczna i bezpieczna przestrzeń publiczna integruje zrównoważone sąsiedztwa zapewniające dogodne warunki do zamieszkania.

 

– Miasto, tak duże jak Kraków i o takim znaczeniu, zwłaszcza kulturowym, potrzebuje zapewne ciągłego polepszania infrastruktury technicznej, tak, by zapewnić mieszkańcom komfort codziennego życia w jego podstawowych wymiarach. Zaspokojenie tych potrzeb ma oczywisty związek z planami rewitalizacyjnymi. W jakim zakresie miejskie spółki komunalne włączą się w ten program, czy przewiduje Pan Prezydent dla nich jakieś wyjątkowe zadania?

 

Zadania spółek w naturalny sposób kojarzą się w rewitalizacją, choćby działalność MPEC, czyli budowa sieci ciepłowniczej w centrum miasta, dzięki czemu poprawiamy jakość powietrza. Jednak patrząc na projekty rewitalizacji, większa rolę odgrywają tutaj jednostki miejskie. Przede wszystkim Zarząd Zieleni Miejskiej, zajmujący się przywracaniem do życia zaniedbanych zieleńców i skwerów, z których będą mogli znowu korzystać mieszkańcy i które przyczynią się do integracji społeczności. Ważne zadania na także Zarząd Infrastruktury Sportowej, poprawiający jakość terenów sportowych i aktywizujący tym samym młodych ludzi. Nie mogę tez nie wspomnieć o Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej, tworzącym Centra Aktywności Seniora. Jak już wspominałem, nowoczesna rewitalizacja to przede wszystkim kładzenie nacisku na rozwiazywanie problemów społecznych, a nie po prostu inwestycje czy remonty.

 

– Z dużym opóźnieniem rozpoczyna się wdrażanie unijnej perspektywy finansowej na lata 2014-2020. Znając Pański sceptycyzm dotyczący sposobu funkcjonowania Polski i jej regionów w UE, chciałbym jednak zapytać o oczekiwania związane z możliwością pozyskania pokaźnych funduszy, które można by przeznaczyć na odbudowę obszarów kryzysowych i zdegradowanych w mieście.

 

Jak już wspomniałem, przygotowujemy się do pozyskania funduszy na programy rewitalizacyjne z Osi Priorytetowej REWITALIZACJA PRZESTRZENI REGIONALNEJ. Do podziału będzie 45 mln zł na 7 miast Małopolski. Nie ukrywam, że chciałbym, aby ich duża cześć trafiła do Krakowa. W sumie projektów na terenie Krakowa, które mogłyby był realizowane ze środków na rewitalizację mamy zgłoszonych 167 o wartości ponad pół miliarda złotych. Nie są to jedynie projekty zgłaszane przez miasto i jego jednostki, ale też przez wspólnoty mieszkaniowe, instytucje kultury, organizacja społeczne, uczelnie czy przedsiębiorców. Teraz jesteśmy na etapie ich weryfikacji, czy spełniają konieczne warunki. Warto jednak zaznaczyć, że minimalny wymagany wkład własny przy realizacji tych projektów wynosi 25 proc., więc nie wystarczy zgłoszony pomysł, ale trzeba też we własnych budżecie wygospodarować swoją część pieniędzy.

 

– I aby jeszcze pozostać przy tym wątku. Co Pan Prezydent myśli o funkcjonowaniu UE w najbliższych miesiącach i latach, także w kontekście trendów „exitowych” zapoczątkowanych przez wyjście Wielkiej Brytanii z Unii. To nie jest tylko teoretyczne pytanie, ponieważ dotyczy także finansowych możliwości Wspólnoty w realizacji jej celów i nakreślonych zadań. Chodzi przecież o to, że pieniędzy dla beneficjentów po brexicie będzie mniej, niż zakładano i czeka nas rewizja być może – programów operacyjnych, a to pociągnie za sobą konieczność przeprowadzenia kolejnego rozdania funduszy unijnych. Czy Kraków może na tym ucierpieć? Jak się tego ustrzec?

 

 

Myślę, że nie należy podchodzić do tej sprawy emocjonalnie. Od dłuższego czasu mówimy głośno o tym, że należy się liczyć z faktem, iż są to ostatnie lata tak dużego wsparcia finansowego UE dla naszego kraju. Właśnie dlatego Kraków w pierwszej kolejności zrealizował najważniejsze, metropolitalne inwestycje, które zabezpieczają miasto na przyszłość – mam tutaj na myśli przede wszystkim inwestycję w gospodarkę komunalną. Teraz przyszedł czas na drobniejsze inwestycje poprawiające komfort życia w mieście, a to nie wymaga już jednorazowego wygospodarowania olbrzymich sum pieniędzy.

 

– Dziękuję za rozmowę.

Skontaktuj się z nami:

Napisz do nas:

Europrojekty.pl Sp. z o.o.

Al. Korfantego 32/44
40-004 Katowice

NIP: 634-281-53-00

+48 509 179 016

Adres:

E-mail:

Telefon:

Jeśli masz do nas jakieś pytania, chciałbyś podjąć  z nami współpracę lub dowiedzieć się więcej na temat naszego pisma, zapraszamy do kontaktu za pomocą poniższego formularza bądź redakcyjnego adresu
e-mail:

redakcja@europrojekty-pl.pl

redakcja@europrojekty-pl.pl

Copyright © 2014  |  Europrojekty-pl  |  Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie artykułów z tej strony bez zgody redakcji lub autora zabronione  |  made by TATUTU

Wysyłanie...  |

Wystąpił błąd. Przepraszamy  |

Wiadomość wysłana  |