SAMORZĄDNOŚĆ / GOSPODARKA / INTEGRACJA EUROPEJSKA

ISSN 2082-3673

 

Europrojekty.pl  /  Numer  114  / Metropolis adieu?

 

Na meandrach metropolitalnych marzeń

 

Metropolis adieu?

 

 

Etymologia tego słowa wywodzi się z języka greckiego: μήτηρ + πόλις – matka + polis, miasto i oznacza w tym wypadku duże miasto będące centrum gospodarczym i kulturalnym większego obszaru. Niefortunny pomysł na odgórne powiększenie Warszawy poprzez utworzenie MJST – Metropolitalnej Jednostki Samorządu Terytorialnego, co upodobniłoby by Warszawę do dużych światowych miast jak Nowy Jork, Tokio, Londyn czy Paryż, znowu wyciągnął na plan pierwszy temat metropolii. Miasta te są metropoliami nie z woli ustawodawcy narzucającego, wyłącznie w celach politycznych i partyjnych taką, a nie inną strukturę samorządową. Prawie wszyscy, oprócz wójta Prażmowa, mieszkańcy stolicy i otaczających ją 32 gmin protestują przeciwko projektowi PiS ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy.

 

Metropolia SILESIA

Pierwsze działania w kierunku tworzenia metropolii pojawiły się kilkanaście lat temu na Śląsku. Tam właśnie 9 grudnia 2005 roku w Gliwicach, prezydenci kilkunastu śląskich, zagłębiowskich miast oraz Jaworzna zdecydowali o powołaniu GZM – Górnośląskiego Związku Metropolitalnego. GZM powstał jako związek międzygminny obejmujący kilkanaście miast na prawach powiatu, w celu koordynacji działań na terenie miast uczestników. W skład Związku miało wejść 17 miast, w tym 14 na prawach powiatu; ostatecznie po konsultacjach w skład weszły tylko miasta na prawach powiatu. Obszar ten o powierzchni trochę ponad 1586 km2 zamieszkiwało, wg stanu na 30.06.2015 r., 2 204 325 mieszkańców. Do głównych zadań związku należy:

  • ustalenie wspólnej strategii rozwoju dla miast wchodzących w skład Związku, zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym „
  • realizacja zadań objętych wspólną strategią rozwoju miast wchodzących w skład Związku
  • pozyskiwanie środków finansowych z krajowych i zagranicznych funduszy celowych
  • zarządzanie drogami przekazanymi Związkowi przez gminy członkowskie
  • opracowywanie wniosków w celu pozyskiwania środków publicznych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej
  • aktywizowanie rynku pracy na obszarze miast będących uczestnikami Związku
  • wspieranie innowacyjnych programów gospodarczych podnoszących poziom konkurencyjności miast
  • wyrażanie opinii dotyczących procesów legislacyjnych i decyzyjnych w sprawach objętych przedmiotem zainteresowania Związku ze względu na wykonywane przez Związek zadania.

Zsumowane budżety miast członkowskich to ponad 6 mld złotych, a produkt brutto to około 8% produktu krajowego. Od początku powstania toczy się, historyczny rzec można, spór o nazwę, która zdaniem położonych po drugiej stronie Przemszy miast Zagłębia Dąbrowskiego nie oddaje w pełni istoty Związku. Jedyna oficjalna i zarejestrowana nazwa to Górnośląski Związek Metropolitalny; w swych materiałach GZM używa nazwy Górnośląsko – Zagłębiowska Metropolia Silesia. Całkiem niedawno ze struktury GZM wyszło Jaworzno, obawiając się, że zintegrowanie w jeden twór, działających do tej pory osobno ale w ramach Komunalnego Związku Komunikacyjnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego kilkunastu przedsiębiorstw komunikacji miejskiej spowoduje konieczność podwyżki cen biletów w Jaworznie.

 

Obszary Metropolitalne

11 października 1990 roku, z woli prezydentów miast: Gdańska, Krakowa, Poznania, Warszawy i Wrocławia, powstała w Krakowie Unia Metropolii Polskich; początkowo działała w formie konwentu prezydentów miast. 3 lata później przekształciła się w fundację i była jednym z inicjatorów powołania Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

 

 

Według ustawy z 2003 r. (Art.2.pkt 9, Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717) obszar metropolitalny jest obszarem wielkiego miasta oraz powiązanego z nim funkcjonalnie bezpośredniego otoczenia, ustalony w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju (KPZK). W 2011 r. rząd przyjął Koncepcję Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030, w której zapisano, że za metropolie można uznać te ośrodki (wraz z ich obszarami funkcjonalnymi), które stanowią centra zarządzania gospodarczego na poziomie krajowym, mają duży potencjał gospodarczy (ponad krajową atrakcyjność inwestycyjną), oferują szereg usług wyższego rzędu i pełnią funkcje symboliczne, charakteryzują się wysoką zewnętrzną atrakcyjnością turystyczną, dużymi możliwościami edukacyjnymi i tworzenia innowacji (rozbudowane szkolnictwo wyższe, obecność jednostek naukowych i badawczo-rozwojowych), mają zdolność do utrzymywania relacji handlowych, naukowych, edukacyjnych, kulturowych z międzynarodowymi metropoliami oraz charakteryzują się wysoką wewnętrzną i zewnętrzną dostępnością transportową. W koncepcji zwrócono uwagę, że oprócz Warszawy, inne polskie miasta mają słabo rozwinięte funkcje metropolitalne w porównaniu do miast z Europy Zachodniej w związku z tym wyznaczono ośrodki metropolitalne na podstawie kryteriów odnoszących się głównie do funkcji w systemie osadniczym kraju. Koncepcja wskazuje, że gdyby nie takie podejście w Polsce byłby wyznaczony tylko jeden obszar metropolitalny tj. Warszawy. Do wyznaczenia ośrodków metropolitalnych przyjęto w KPZK następujące kryteria:

  • liczba ludności w ośrodku metropolitalnym powyżej 300 tys. mieszkańców; zatrudnienie w sektorze usług rynkowych (pośrednictwo finansowe oraz obsługa nieruchomości i firm powyżej 40 tys.,
  • liczba studentów kształcących się w danym mieście w roku akademickim 2007/2008 powyżej 60 tys.,
  • współpraca instytucji naukowo-badawczych w 5. i 6. Programie ramowym UE,
  • lokalizacja portu lotniczego obsługującego ruch pasażerski,
  • lokalizacja hoteli cztero – i pięciogwiazdkowych,
  • międzynarodowe wystawy w obiektach działalności wystawienniczej w latach 2006–2008.

 

Krzysztof Kozik

Skontaktuj się z nami:

Napisz do nas:

Europrojekty.pl Sp. z o.o.

Al. Korfantego 32/44
40-004 Katowice

NIP: 634-281-53-00

+48 509 179 016

Adres:

E-mail:

Telefon:

Jeśli masz do nas jakieś pytania, chciałbyś podjąć  z nami współpracę lub dowiedzieć się więcej na temat naszego pisma, zapraszamy do kontaktu za pomocą poniższego formularza bądź redakcyjnego adresu
e-mail:

redakcja@europrojekty-pl.pl

redakcja@europrojekty-pl.pl

Copyright © 2014  |  Europrojekty-pl  |  Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie artykułów z tej strony bez zgody redakcji lub autora zabronione  |  made by TATUTU

Wysyłanie...  |

Wystąpił błąd. Przepraszamy  |

Wiadomość wysłana  |