SAMORZĄDNOŚĆ / GOSPODARKA / INTEGRACJA EUROPEJSKA

ISSN 2082-3673

 

Europrojekty.pl  /  Numer  118  / Na początku była… powódź

 

XX-lecie Euroregionu Pradziad
Uroczyste obchody w Prószkowie k. Opola

 
Na początku była… powódź

 



– Ledwo 2 lipca 1997 roku podpisaliśmy porozumienie o powołaniu naszego Euroregionu, a już kilkanaście dni później nawiedziła nasze kraje ogromna powódź, po której Czesi z sąsiednich gmin, w ramach pomocy, dowieźli nam metalową kładkę, którą zamontowano w Moszczance, na Złotym Potoku. Ta przywieziona nieformalnie konstrukcja służy skutecznie po dziś i jest symbolem więzi i tego co nas łączy przez te wszystkie lata – powiedział Radosław Roszkowski, Starosta Prudnicki i Prezes Zarządu SGPEP (Stowarzyszenia Gmin Polskich Euroregionu Pradziad) otwierając konferencję poświęconą jubileuszowi XX-lecia Euroregionu Pradziad (Wywiad z Radosławem Roszkowskim otwiera bieżący numer – przyp. red.).

 

Euroregion to wydzielona jednostka na obszarze dwóch lub więcej państw powołana do współpracy transgranicznej pomiędzy regionami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw kandydujących oraz regionami ich sąsiadów. Uczestnikami ich są przedstawiciele lokalnych i regionalnych władz samorządowych, a także inni partnerzy społeczni. W Europie jest ich 52; prawie 1/3 z nich – szesnaście – leży w granicach Polski.

Jeszcze w początkowym okresie transformacji pojęcia takie jak Euroregion, współpraca przygraniczna czy Europa bez granic były dla większości z nas, mieszkańców Europy Środkowo – Wschodniej pojęciami obcymi, jakby z całkiem innej bajki. Swobodne przekraczanie granicy było niemożliwe, a ludzie po obu stronach granicy prawie się nie znali.

 

Uroczysta Konferencja z okazji XX lecia Euroregionu Pradziad

 

20 LAT MINĘŁO

Początkiem października w Prószkowie pod Opolem członkowie Euroregionu PRADZIAD/PRADĚD (nazwa pochodzi od najwyższego – 1491 m n.p.m – szczytu pasma Jesioników) oraz zaproszeni goście obchodzili jubileusz 20-lecia działalności. Euroregion ten zrzesza dzisiaj 115 członków, z czego: 45 (40 gmin i 5 powiatów) po stronie polskiej i 70 (miasta i gminy z powiatów Bruntal z kraju morawsko – śląskiego i Jesenik z kraju ołomunieckiego) po stronie czeskiej, obejmując swym zasięgiem obszar zamieszkały przez prawie 800 tys. mieszkańców, z czego większość – 670 tys. po stronie polskiej.

 

Petr Procházka, Szef czeskiej części Euroregionu Praděd oraz Radosław Roszkowski Prezes Zarządu Stowarzyszenia Gmin Polskich Euroregionu Pradziad. Fot. Studio EMKA Marek Doskocz

 

Pierwsze, sformalizowane kontakty samorządów, to rok 1991, czyli w chwilę po przełomie ustrojowym, kiedy to władze Jesenika zainicjowały pierwszą konferencję, która przerodziła się, w cykl nieformalnych kontaktów i regularnych konferencji.

W ciągu 20 lat działalności Euroregion Pradziad zaangażował się przede wszystkim w realizację miękkich, nie inwestycyjnych projektów oraz współzarządzał czterema unijnymi programami: Wspólnym Funduszem Małych Projektów w ramach Phare CBC Polska – Czechy, Funduszem Mikroprojektów Programu Inicjatywy Wspólnotowej INTERREG IIIA Czechy – Polska 2004-2006, realizowanym w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska – Rzeczpospolita Polska 2007-2013 – Funduszem Mikroprojektów i analogicznym Funduszem w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej INTERREG VA 2014-2020. Wysokość kwoty z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego przeznaczonej obecnie na Fundusz Mikroprojektów dla całego polsko-czeskiego pogranicza, gdzie działa 6 euroregionów, wyniosła 43.891.869 €, z czego ponad 21% – 9.385.000€ – przypadło Euroregionowi Pradziad (więcej pozyskał tylko Euroregion Glacensis). Zdecydowanym liderem w ilości realizowanych projektów oraz wielkości pozyskanych kwot okazał się Powiat Prudnicki (Starostwo), którego aktywność w tym zakresie ma początek dopiero w 2007r.

Petr Procházka, wiceburmistrz Jesenika, szef Euroregionu po stronie czeskiej, przypomniał w swym wystąpieniu, że po obu stronach granicy marzono (i marzy się nadal) by mieszkańcy znali wzajemnie swoje języki. Przed rozpoczęciem tego roku szkolnego, zaproponowano, by w jednej ze szkół średnich Jesenika wprowadzić do programu nauczania naukę języka polskiego. Zainteresowanie przerosło najśmielsze oczekiwania – było tak duże, że utworzona została cała klasa z językiem polskim!

Wiele zadań za nami, ale też wiele przed nami. Blisko 20 milionów €, które w tych latach udało nam się pozyskać na Fundusz Mikroprojektów i prawie tysiąc zrealizowanych przedsięwzięć robi wrażenie. Mamy pewną lukę w dziedzinie edukacji, co przeszkadza nam w funkcjonowaniu. Nie ma jeszcze polsko-czeskiej szkoły średniej, która nam się marzy. Zarówno polskie jak i czeskie przepisy oświatowe wykluczają finansowanie poprzez subwencję młodzieży uczącej się poza granicami kraju. To temat, który już przed paru laty próbowaliśmy poruszać na Polsko-Czeskiej Komisji Międzyrządowej. Niestety, jak do tej pory, bez spodziewanych efektów – podsumował swoje wystąpienie Radosław Roszkowski.

 

ODZNACZENIA I WYRÓŻNIENIA

– Przypomnijmy sobie gdzie byliśmy 20 lat temu. Jak istotna była współpraca transgraniczna i to otwarcie się na Unię Europejską. Teraz nam wszystkim się wydaje, że tak było zawsze. Wtedy, w 1997 roku, wszystko to wyglądało trochę inaczej. To jest absolutnie bezcenne i nie da się tego przeliczyć na pieniądze – powiedział do zgromadzonych Szymon Ogłaza, członek Zarządu Województwa Opolskiego, który następnie uhonorował odznakami „Za zasługi dla Województwa Opolskiego” osiem osób związanych z powstaniem i funkcjonowaniem Euroregionu. Odznaczeni zostali: Jiři Kratky – jeden z inicjatorów powstania Euroregionu, wcześniej starosta Jesenika, potem poseł do parlamentu czeskiego, Ivo Vykopal – były starosta miasta Albrechtice, jeden z sygnatariuszy umowy dot. utworzenia Euroregionu, przewodniczący Rady czeskiej części Euroregionu, Renata Ramazanová – starosta i wicestarosta Krnova, członek Rady czeskiej części Euroregionu, Petr Procházka - radny kraju ołomunieckiego, potem starosta i wicestarosta Jesenika, szef czeskiej części Euroregionu, Norbert Rasch – były zastępca burmistrza Prószkowa, radny sejmiku i były członek Zarządu Euroregionu, Andrzej Kasiura – burmistrz Krapkowic, skarbnik Zarządu Euroregionu, Edward Szupryczyński – burmistrz Głuchołaz, wiceprezes Zarządu Euroregionu i Bernard Kubata – wójt gminy Walce, sekretarz Zarządu Euroregionu.

Wręczając odznaki Szymon Ogłaza podkreślił, iż ważny jest nie tylko wymiar materialny współpracy, ale przede wszystkim sama idea i chęć do nawiązania kontaktów i rozwiązywania wspólnych problemów. – Euroregion w okresie przedakcesyjnym był kuźnią przyszłych kadr. Tam ludzie uczyli się promować współpracę transgraniczną, widzieli w niej potencjał i pole do nawiązywania autentycznych kontaktów partnerskich, stamtąd wywodzili się „oficerowie” europejscy, którzy potem stali się liderami w pozyskiwaniu unijnych funduszy. Tej działalności chciałbym pogratulować, bo była w tamtych latach bezcenna. Teraz, w czasach, gdy wdrażamy wielkie projekty infrastrukturalne finansowane z Unii, działalność euroregionów zeszła trochę na dalszy plan, ale myślę, że niebawem nadejdzie czas euroedukatorów, by przypomnieli wszystkim, że otwarte społeczeństwo, to jest to, na czym powinno nam najbardziej zależeć – mówił.

 

Od lewej członkowie Zarządu SGPEP: Andrzej Kasiura, Bernard Kubata i Edward Szupryczyński oraz Petr Procházka, Szef czeskiej części Euroregionu Praděd odbierają z rąk Szymona Ogłazy Członka Zarządu Województwa Opolskiego Odznaki Honorowe „Za Zasługi Dla Województwa Opolskiego”.

 

Wręczono także „Honorowe Medale Euroregionu Pradziad” osobom szczególnie zasłużonym dla rozwoju polsko-czeskiej współpracy oraz nagrody za współpracę transgraniczną. Srebrne medale otrzymali: Petr Rys, Vlasta Kočí, Jan Konečný, Eva Pavličíková, Edward Szupryczyński, Andrzej Pyziak i Aleksander Juszczyk , zaś brązowe: Ondřej Holub, Pavla Müllerová, Marta Novotná, Radek Šimek, Danuta Jazłowiecka, Franciszek Fejdych, Łukasz Jastrzembski, Piotr Kanzy i Norbert Rasch.

Nagrodami Euroregionu Pradziad/Praděd „Od pomysłu do współpracy” zostali wyróżnieni: Městské informační a kulturní středisko Krnov, Prudnicki Ośrodek Kultury i Biblioteki Publicznej w Prudniku, Městská kulturní zařízení Jeseník, Gmina Gogolin, Městské muzeum Rýmařov, Gmina Rudniki, Město Vidnava, Gmina Nysa, Město Bruntál, Gmina Głuchołazy, Obec Medlov, Gminne Centrum Kultury w Białej, Pěvecký sbor města Vrbna pod Pradědem, Uczniowski Klub Sportowy „Trolik”, Základní škola Mikulovice, Miejska Biblioteka Publiczna w Kędzierzynie-Koźlu, Moravská Veselka, Ochotnicza Straż Pożarna w Łące, Mateřska škola Klíček Krnov i Opolskie Bractwo Rycerskie.

Swoje wystąpienia mieli także przedstawiciele Instytucji Zarządzających: dr Witold Wieczorek (Ministerstwo Rozwoju), który mówił na temat „Roli Euroregionów w programach współpracy transgranicznej” a Martin Buršík (Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Republiki Czeskiej) przedstawił „Działania prowadzone przez Komisję Europejska w dziedzinie współpracy transgranicznej”. Zaproszeni goście, przedstawiciele pozostałych polskich Euroregionów, wraz z upominkami złożyli jubilatom najlepsze życzenia.

Dziś nie ma wątpliwości, że Euroregion Pradziad stał się trwałym elementem polsko-czeskiego pogranicza, a zainicjowana oddolnie współpraca oraz dobre obustronne kontakty mają wpływ na poszerzenie sfery dotychczasowych kontaktów. W przyszłości musimy dążyć do zmiany funkcji Euroregionu, tak, by silniejszą współpracą objąć także organizacje pozarządowe i lokalnych przedsiębiorców. To właśnie zacieśnianie kontaktów z partnerem czeskim oraz realizacja projektów ze sfery kultury, sportu, rozwoju gospodarczego i turystyki legły u podstaw zawiązania porozumienia. Uczono się sięgania po fundusze zewnętrzne – podsumował część oficjalną Radosław Roszkowski. Szczególnie duże osiągniecia mamy w dziedzinach związanych z promocją współpracy gospodarczej. Zainicjowanie dwóch dużych imprez targowych w Prudniku, baza danych firm poszukujących partnerów, wiele szkoleń gospodarczych to tylko niektóre z tematów podejmowanych przez Euroregion.

Na zakończenie pokazano dwa przykłady współpracy transgranicznej: – Městské informačni a kulturni středisko Krnov oraz Prudnicki Ośrodek Kultury i Biblioteki Publicznej w Prudnik oraz Orkiestrę Reprezentacyjną Euroregionu Pradziad. Konferencję uświetnił swym występem żeński kwartet smyczkowy Chilla Quatet prezentując własne wersje utworów muzyki klasycznej i współczesnej.

 

Krzysztof Kozik

Skontaktuj się z nami:

Napisz do nas:

Europrojekty.pl Sp. z o.o.

Al. Korfantego 32/44
40-004 Katowice

NIP: 634-281-53-00

+48 509 179 016

Adres:

E-mail:

Telefon:

Jeśli masz do nas jakieś pytania, chciałbyś podjąć  z nami współpracę lub dowiedzieć się więcej na temat naszego pisma, zapraszamy do kontaktu za pomocą poniższego formularza bądź redakcyjnego adresu
e-mail:

redakcja@europrojekty-pl.pl

redakcja@europrojekty-pl.pl

Copyright © 2014  |  Europrojekty-pl  |  Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie artykułów z tej strony bez zgody redakcji lub autora zabronione  |  made by TATUTU

Wysyłanie...  |

Wystąpił błąd. Przepraszamy  |

Wiadomość wysłana  |