SAMORZĄDNOŚĆ / GOSPODARKA / INTEGRACJA EUROPEJSKA

ISSN 2082-3673

 

Europrojekty.pl  /  Numer  118  / Wybuchowe innowacje

 

Nauka gospadrace: Główny Instytut Górnictwa

 
Wybuchowe innowacje

 

Z Radosławem Roszkowskim,
Prezesem Zarządu Stowarzyszenia Gmin Polskich Euroregionu Pradziad, Starostą Prudnickim – rozmawia Jacek Broszkiewicz




– Zakład Bezpieczeństwa Przeciwwybuchowego Głównego Instytutu Górnictwa coraz bardziej wychodzi poza górnictwo, ale i poza granice Polski. Podobno badania robiliście Państwo również wśród kangurów?

 

– Jesteśmy przygotowani do prowadzenia badań i oceny urządzeń na całym świecie. Nasze działania w Australii były związane z faktem, iż jeden z odbiorców krajowych wyraził chęć kupna specjalistycznej wiertnicy kierunkowej do wierceń poziomych od firmy australijskiej. Aby można było wprowadzić ją na rynek europejski musiała posiadać certyfikowane podzespoły i stosowną ocenę. Z tego względu przed dostarczeniem maszyny na nasz rynek zlecono nam wykonanie u producenta, szeregu podstawowych badań i analiz bezpieczeństwa przeciwwybuchowego.

Oczywiście podstawowym obszarem naszej działalności są usługi w postaci badań i certyfikacji na rzecz producentów maszyn i urządzeń dla górnictwa. Ale nie tylko. Wykonujemy również badania na rzecz przemysłu spoza górnictwa, na przykład dla rafinerii, zakładów przetwórstwa chemicznego, zakładów spożywczych, ale także dla elektrowni, elektrociepłowni itp. Dla tego rodzaju obiektów przemysłowych realizujemy oceny istniejących i nowopowstających instalacji oraz zajmujemy się prawidłowością doboru urządzeń do stref zagrożonych wybuchem. W kręgu naszego zainteresowania znajdują się również badania systemów ochronnych, na przykład przerywaczy płomienia czy wszelkiego rodzaju napędów spalinowych przystosowanych do pracy w przestrzeni zagrożonej wybuchem.

 

Komora doświadczalna o objętości 64 m3 z górniczą lokomotywą spalinową

 

Obszar naszej działalności uzależniony jest od potrzeb naszych klientów i nie ogranicza się wyłącznie do terenu naszego kraju. Innym przykładem naszej działalności poza terenem kraju było wykonanie badania pewnych rozwiązań technicznych wykorzystywanych w przestrzeni zagrożonej wybuchem w rafinerii Możejki na Litwie (PKN Orlen).

Badania i certyfikacja przerywaczy płomienia i silników diesla do przestrzeni zagrożonych wybuchem gazów, par cieczy i pyłów są bardzo ciekawe technicznie. A badania silników diesla są jednymi z trudniejszych ze względu na szeroką gamę wykorzystywanych w badaniach mieszanin testowych oraz stosowanie w układach zasilania silników turbosprężarek, wymagających stosownej modyfikacji procesów badawczych. Układy zasilania i wydechu posiadają przerywacze płomienia, które również są źródłem trudności podczas badań. Z kolei przerywacze płomienia, jako systemy ochronne stosowane w przemyśle chemicznym, wymagają do badań stanowisk poligonowych. Ze względu na bardzo szeroką gamę tego typu konstrukcji niezbędne jest posiadanie wysoce specjalizowanego, mobilnego wyposażenia badawczego i niewątpliwie najwyższej klasy specjalistów. Nasz Zakład, który znajduje się w strukturze Kopalni Doświadczalnej „Barbara” GIG, dysponuje jednym i drugim. Pełną informację na temat standardowego zakresu działalności Zakładu można znaleźć na stronie www.KDBEx.eu. Ale w sprawach nietypowych, a takie zwykle rozwiązujemy, zawsze prosimy o kontakt osobisty.

 

– Czy w obszarze Państwa działalności jedynym źródłem trudności jest „technika”?

 

– Gdyby tak było można by stwierdzić, że nasza działalność jest wyjątkowa. Tak oczywiście nie jest. Działamy w bardzo trudnym technicznie obszarze współpracując ściśle z naszymi klientami. Klienci doświadczeni, rozumieją skomplikowanie i charakter realizowanych procesów. Klienci, którzy dopiero rozpoczynają działalność w obszarze szeroko pojętego bezpieczeństwa przeciwwybuchowego często są zaskoczeni wymaganiami, którym muszą sprostać. I tutaj pojawia się inny rodzaj naszej działalności, a więc szkolenia. Są to szkolenia standardowe, ale też zamawiane, skrojone pod konkretne potrzeby. Pracownicy naszego zakładu są autorami wielu publikacji z dziedziny bezpieczeństwa przeciwwybuchowego oraz wykładowcami na studiach podyplomowych z tego obszaru. Należy podkreślić, iż pierwszym i najważniejszym celem każdego ze szkoleń jest przekonanie słuchaczy, że bezpieczeństwo przeciwwybuchowe, zarówno urządzeń, jak i instalacji powinno „rodzić się w głowie” konstruktora już na etapie wstępnych rozważań problemu. To konstrukor deklaruje rodzaj zastosowanych rozwiązań. Jak pokazuje doświadczenie odsuwanie tematu bezpieczeństwa przeciwwybuchowego na etap realizacji projektu skutkuje stratą czasu i zwiększeniem kosztów.

 

– W oparciu o badania laboratoryjne prowadzicie Państwo również certyfikację urządzeń na zgodność z dyrektywą „ATEX”, jak i w obszarze IECEx. Czy to jest konieczne?

 

– Zgodnie z wymaganiami prawa, każde urządzenie przeznaczone do stosowania w przestrzeni zagrożonej wybuchem na terenie Unii Europejskiej powinno być ocenione zgodnie z dyrektywą 2014/34/UE, nazywaną ATEX. W Polsce treść tego dokumentu zawarto w rozporządzeniu ministra rozwoju z dnia 6 czerwca 2016r. Zarówno producenci krajowi, jak i spoza terenu Unii Europejskiej muszą poddać się takiej procedurze oceny. W przypadku konieczności uzyskania certyfikatu badania typu UE w procesie oceny zgodności bierze udział tzw. Jednostka Notyfikowana. Główny Instytut Górnictwa jest taką jednostką. Niestety, zgodność z wymaganiami tej dyrektywy nie stanowi formalnej przepustki na rynki spoza Europy. Z tego względu niezbędna jest certyfikacja w systemie IECEx, który jest uznawany na większości rynków poza Unią Europejską. Co istotne certyfikacja IECEx służy potwierdzeniu jedynie dosłownej zgodności urządzeń ze stosownymi normami IEC, publikowanymi na stronie IEC. Dopiero uzyskanie przez klienta pozytywnej oceny w ramach dyrektywy ATEX i w obszarze IEC czyni dostępnym rynek globalny.

 

– Czy prowadzicie badania, które nie są związane z procesem certyfikacji?

 

– Oczywiście. W naszym Laboratorium Systemów i Zabezpieczeń Przeciwwybuchowych oraz Eksplozymetrii wykonujemy szereg badań niezwiązanych z certyfikacją, o różnym stopniu skomplikowania. Jednym z ciekawszych procesów badawczych jest wyznaczanie parametrów wybuchowych mieszanin gazów z powietrzem oraz mieszanin gazów, wzbogaconych tlenem w procesie ich tworzenia czy poprzez wstrzykiwanie tlenu do gotowej mieszaniny. Zleceniodawcą takich badań jest koncern Shell. Prowadzone są one w zakresie ciśnień do 100 barów i temperatury do 250°C. Mieszaniny zapalane są różnymi metodami, w różnych warunkach początkowych. Dla takich warunków określa się zdolność zapłonu mieszaniny, granice wybuchowości oraz kształt i przebieg ciśnienia wybuchu. Realizacja tego zlecenia wymagała od nas wykonania unikalnego, w skali europejskiej, tanowiska badawczego. Uzyskane wyniki pozwalają w znacznym stopniu poszerzyły wiedzę dotyczącą zachowania się mieszanin wybuchowych w niestandardowych warunkach środowiskowych.

Interesujące są również zadania stopnia ochrony IP. Są to badania o relatywnie mniejszym stopniu trudności niż opisane poprzednio. Należy jednak podkreślić, że posiadamy zdolność do badania obiektów o objętości od pojedynczych centymetrów sześciennych do kilku metrów sześciennych i ciężarze do kilku ton. Nie można także pominąć prowadzonych pomiarów „parametrów elektrostatycznych”, a w tym wielkości przepływającego ładunku w trakcie rozładowania elektrostatycznego z powierzchni materiału.

 

– A skąd przemysł okrętowy w Kopalni Doświadczalnej Barbara?

 

– Jeden z naszych klientów, firma Bohamet jest między innymi producentem okien i drzwi okrętowych. Firma pozyskała zlecenie na wykonanie takich elementów na statek, który jest pływającą przetwórnią gazu. W przypadku awarii tego typu obiekt jest zagrożony możliwością powstania niszczącej fali uderzeniowej ciśnienia. Stąd zrodziła się nasza współpraca w tym obszarze. W porozumieniu i przy współpracy z producentem oraz armatorem zbudowaliśmy stanowisko umożliwiające badanie okien i drzwi w warunkach oddziaływania fali uderzeniowej o określonych parametrach. Następnym krokiem było opracowanie procedury badawczej, jej walidacja i akceptacja przez zleceniodawcę. Finał to seria skomplikowanych badań weryfikujących założone parametry wytrzymałościowe badanych okien i drzwi. W tych badaniach, jako obserwatorzy, brali udział zarówno przedstawiciele producenta i armatora, ale też ubezpieczyciela jednostki. Budującym jest fakt uznania naszych kompetencji przez tak szacowne grono oceniających.

Podobne przykłady naszej aktywności można by mnożyć. Wynika z nich jeden podstawowy wniosek mówiący, nasz Zakład Bezpieczeństwa Przeciwwybuchowego jest w stanie sprostać wielu wyzwaniom z różnych obszarów działalności przemysłowej związanych z szeroko pojętym bezpieczeństwem w przestrzeni zagrożonej wybuchem. Mając to na uwadze zapraszam wszystkich zainteresowanych do współpracy.

 

– Dziękując za rozmowę.

Skontaktuj się z nami:

Napisz do nas:

Europrojekty.pl Sp. z o.o.

Al. Korfantego 32/44
40-004 Katowice

NIP: 634-281-53-00

+48 509 179 016

Adres:

E-mail:

Telefon:

Jeśli masz do nas jakieś pytania, chciałbyś podjąć  z nami współpracę lub dowiedzieć się więcej na temat naszego pisma, zapraszamy do kontaktu za pomocą poniższego formularza bądź redakcyjnego adresu
e-mail:

redakcja@europrojekty-pl.pl

redakcja@europrojekty-pl.pl

Copyright © 2014  |  Europrojekty-pl  |  Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie artykułów z tej strony bez zgody redakcji lub autora zabronione  |  made by TATUTU

Wysyłanie...  |

Wystąpił błąd. Przepraszamy  |

Wiadomość wysłana  |