SAMORZĄDNOŚĆ / GOSPODARKA / INTEGRACJA EUROPEJSKA

ISSN 2082-3673

 

Europrojekty.pl  /  Numer  119  / Świadomi wyzwań

 

Polskie samorządy w Unii Europejskiej:
Starostwo Rzeszowskie


 
Świadomi wyzwań

 

Józefem Jodłowskim,
Starostą Rzeszowskim – rozmawia Jacek Broszkiewicz





Minister Rozwoju Jerzy Kwieciński mówi na naszych łamach w tym wydaniu, że niepokojąco zróżnicowany jest poziom zaangażowania samorządów różnego szczebla w pozyskiwanie unijnego dofinansowania projektów w ramach polityki spójności w l. 2014-2020, a nawet aplikowania o to wsparcie. Podkarpackie jest już w czołówce regionów najlepiej sobie radzących w tej sferze. Jak to wygląda w odniesieniu do realiów Powiatu Rzeszowskiego?

 

Szczegółowy opis osi priorytetowych i regulamin wyklucza powiat z możliwości ubiegania się o inne dotacje, m.in. ze względu na jego położenie w Rzeszowskim Obszarze Funkcjonalnym. W gruncie rzeczy, perspektywa 2014-2020 jest skierowana do innych podmiotów niż jednostki samorządu powiatowego.

Powiat rzeszowski mógł ubiegać się o dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego. Mówimy o trzech projektach, które dotyczyły budowy łącznika drogi ekspresowej S-19 – drogi powiatowej na odcinku od węzła Rzeszów – Południe do drogi krajowej Nr 19 (etap I) oraz rozbudowy drogi powiatowej Nr 1277R Kamień-Łowisko-Wola Zarczycka. Jest też zadanie polegające na rozbudowie łącznika autostrady A4 na odcinku od granic miasta Rzeszowa do węzła „Rzeszów – Północ” (etap I).

Projekty te zostały zakwalifikowane do dofinansowania przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020. Na dzień dzisiejszy nie zostały jeszcze podpisane umowy o dofinasowanie. W związku z tym, że projekty przewidziane są do realizacji w systemie „zaprojektuj i wybuduj” instytucja zarządzająca RPOWP podpisze umowy dopiero po przedłożeniu przez powiat rzeszowski decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Powiat rzeszowski przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego i zawarł jedną umowę z wykonawcą na realizację zadania pn. „Rozbudowa drogi powiatowej Nr 1277R Kamień-Łowisko-Wola Zarczycka”. Wartość dokumentacji projektowej i robót budowlanych zamyka się w kwocie 10,5 mln zł, a termin realizacji przypada na 15 maja 2019 r. Pozostałe projekty są na etapie przygotowania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

 

– Niewiele powiatów w Polsce, nawet dużych, prowadzi z takim rozmachem wielotorową politykę inwestycyjną. Jakie są najważniejsze osiągnięcia i plany starostwa w tym zakresie?

 

W naszym powiecie skuteczność samorządu powiatowego wyraża się w liczbie zrealizowanych przedsięwzięć, których finansowanie wykracza poza schemat subwencji i dotacji. Efekty tych działań pokazują, że można realizować ambitny plan inwestycyjny pomimo skromnego budżetu. Dla przykładu, w 2016 r. na inwestycje przeznaczyliśmy blisko 32 mln zł, tj. 26% wydatków. W 2015 r. wydatki inwestycyjne stanowiły aż 46,91% wydatków ogółem. W 2017 r. – 28,68%. Tylko bowiem dzięki ciągłemu inwestowaniu możliwy jest dynamiczny rozwój powiatu. Systematycznie ulepszamy pozostające w gestii powiatu placówki oświatowe, ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Dostosowujemy je do aktualnych potrzeb. Przeciwdziałamy bezrobociu. Podnosimy atrakcyjność tego terenu dla potencjalnych inwestorów. Pomimo szeregu zrealizowanych inwestycji, wraz z rozwojem cywilizacyjnym pojawiają się nowe potrzeby. Rosną też oczekiwania naszych mieszkańców.

Według rankingu inwestycyjnego „Wspólnoty” powiat rzeszowski w latach 2013-2015 oraz 2014-2016 zajmował siódme miejsce wśród powiatów polskich pod względem średnich wydatków inwestycyjnych per capita. Cieszą nas takie lokaty ale najważniejsze są widoczne rezultaty naszych działań i dynamiczny rozwój naszego powiatu. Dokonujące się przeobrażenia potwierdzają słuszność obranych przez samorząd powiatu rzeszowskiego decyzji oraz kierunków rozwojowych dla tej części Podkarpacia.

Jeśli chodzi o najbliższe plany, to w 2018 roku dominować będą inwestycje dotyczące poprawy infrastruktury drogowej. Na te działania zarezerwowaliśmy wstępnie w budżecie 26 milionów złotych. W ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2018-2019 planowane są trzy inwestycje, których realizacja uzależniona jest od uzyskania unijnego dofinansowania (mówiłem o nich wcześniej). Zakładana wartość tych trzech projektów wynosi ponad 47 milionów złotych.

W najbliższym czasie wiele uwagi poświęcimy także jednemu z najatrakcyjniejszych w tej okolicy zespołów pałacowo-parkowych. Poddaliśmy go gruntownej renowacji i dlatego cieszy się on ogromnym zainteresowaniem ze względu na walory architektoniczne oraz ciekawą historię. Jest to pałac w Tyczynie z drugiej połowy XIX w. Mieści się w nim szkoła pozostająca w gestii powiatu. Będziemy go przebudowywać, aby podnieść jego atrakcyjność i funkcjonalność. Dobudowany zostanie łącznik oraz sala gimnastyczna. Przebudowy doczeka się także budynek oficyny. Projekt obejmuje jego rozbudowę o łącznik, wykonanie infrastruktury oraz zagospodarowanie terenu. Przewidujemy, że realizacja tych zadań będzie kosztować ok. 9 mln zł.

 

– Czy można zaryzykować tezę, że przykładanie przez Pana i rzeszowski samorząd powiatowy szczególnej wagi do inwestycji infrastrukturalnych oraz w powiększanie wolumenu i jakości lokalnego kapitału intelektualnego w gospodarce (Park NT Rzeszów-Dworzysko) – jest wyrazem praktycznej troski o wygenerowanie jak najlepszych warunków rozwoju społeczności lokalnej, a nawet regionalnej?

 

Inwestycje infrastrukturalne są rzeczywiście priorytetem naszej pracy. To przede wszystkim z tą dziedziną samorządowej działalności wiążą się oczekiwania mieszkańców naszego powiatu. Dobrze rozwinięta infrastruktura drogowa ma strategiczne znaczenie dla rozwoju całego regionu. To szybsze połączenia mające realny wpływ na rozwój podkarpackiej gospodarki. Decydują o naszej konkurencyjnej przewadze.

W naszej działalności poszukujemy innowacyjnych rozwiązań. Wprowadzamy je także w dziedzinie infrastruktury drogowej. W 2016 r., w Błażowej, oddaliśmy do użytkowania innowacyjny w skali Europy most z jezdnią o szerokości całkowitej 10,50 metra, o długości 22,30 m. Zadanie zostało wykonane w ramach projektu badawczego Com-bridge. W tym samym roku zakończyliśmy także budowę mostu w Nowej Wsi – pierwszej w Polsce przeprawy drogowej, w której zarówno dźwigary, jak i płyta pomostowa wykonane zostały z materiałów kompozytowych. Jest to most klasy C o nośności 30 ton i rozpiętości 10 metrów.

Warto byłoby wspomnieć także o projektach drogowych realizowanych w ramach Narodowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych w latach 2010-2015 oraz z Programu Rozwoju Gminnej i Powiatowej Infrastruktury Drogowej w latach 2016-2017. Dzięki uczestnictwu w tych programach wyremontowaliśmy drogi za przeszło 67 mln zł. Ze środków własnych przeznaczyliśmy na ten cel 35,6 mln zł.

„Lokomotywą rozwoju” dla południowo-wschodniej Polski jest także ukończony w 2015 r. Park Naukowo-Technologiczny „Rzeszów-Dworzysko”, w którym powstają innowacyjne przedsiębiorstwa z nowymi miejscami pracy. Z pomocą funduszy unijnych, a dokładnie dzięki dofinansowaniu w kwocie 53 mln zł, przygotowaliśmy na potrzeby inwestorów 83 hektary terenu uzbrojonego kompleksowo w sieć dróg, chodniki, ścieżki rowerowe, kanalizację deszczową, sanitarną, sieć wodociągową, energetyczną, a także w ciepło systemowe, monitoring oraz sieć odgromową. Projekt ten realizowaliśmy w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej, Osi Priorytetowej I – Nowoczesna Gospodarka, Działanie I.3 – Wspieranie Innowacji. Całość działań zamknęła się w kwocie 78 mln zł.

Do końca sierpnia 2017 r. sprzedanych zostało 12 działek. Wymogiem była innowacyjność. Nabyli je inwestorzy reprezentujący różne branże: OKOFFICE Rączy Sp. j., ENERGEO-SYSTEM S.A., Ziaja, CDO-Centrum Drewna i Oklein, VISSAVI, MasterProfi Sp. z o.o., Creuzet Polska Sp. z o.o. (Lisi Aerospace), UNIMET. Cztery z wymienionych ZIAJA oraz VISSAVI). W niedługim czasie dołączą do nich kolejne. Zarezerwowanych jest ok. 32,5 ha terenu. Zakupem kolejnych działek zainteresowane są firmy z kapitałem polskim oraz zagranicznym. Obecnie ogłoszony jest kolejny przetarg na sprzedaż działki o pow. 2,2 ha.

 

– Nieustanne konkurowanie między sobą jest kołem zamachowym postępu. Każdy poszukuje najlepszych pomysłów, nisz rynkowych, miejsca do samorealizacji. Jakie inteligentne specjalizacje mogą się stać prawdziwą marką powiatu rzeszowskiego?

 

Powiat rzeszowski, tak jak całe Podkarpacie, związany jest tradycjami z lotnictwem. Leży na terenie „Doliny Lotniczej” zaliczanej do najszybciej rozwijających się klastrów lotniczych świata. Głęboko zakorzenione w tym regionie tradycje lotnicze podtrzymuje także Park Naukowo-Technologiczny „Aeropolis”, który położony jest na terenie gminy Trzebownisko oraz Głogów Młp. Dominują w nim firmy działające w branży lotniczej, jak też w pokrewnych sektorach. Są wśród nich światowi giganci. Jest także wiele mniejszych firm. Wszystkie jednak charakteryzują się wdrażaniem najnowocześniejszych rozwiązań technologicznych.

Kryterium innowacyjności zastosowaliśmy również w będącym własnością powiatu Parku Naukowo-Technologicznym „Rzeszów- Dworzysko”. Dzięki temu stał się on doskonałym miejscem do lokowania firm produkcyjnych, które stosują nowoczesne technologie, a także angażują regionalny potencjał naukowo – badawczy, gospodarczy oraz infrastrukturalny.

 

– Miarą wyobraźni i kreatywnego działania, odpowiadającego realnym potrzebom społecznym i gospodarczym, jest budowanie praktycznych, opartych na wysokich standardach umiejętności zawodowych zwłaszcza młodego pokolenia. W jakich dziedzinach w tej sferze starostwo jest szczególnie zaangażowane i jakie ma cele oraz plany?

 

Powiat rzeszowski realizuje wiele zadań publicznych, w tym także związanych z edukacją ponadpodstawową i specjalną. Prowadzi szkoły zajmujące się kształceniem zawodowym, tj. Zespół Szkół Zawodowych im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Dynowie, Zespół Szkół w Sokołowie Małopolskim, Zespół Szkół Techniczno- -Weterynaryjnych im. Bohaterów Westerplatte w Trzcianie. W jego gestii jest także szkoła specjalna przygotowująca do pracy uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, tj. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Kornela Makuszyńskiego w Mrowli.

Uczniowie techników i branżowych szkół I stopnia stanowią znaczny odsetek młodzieży kształcącej się w naszych szkołach. Przykładowo, wśród 481 uczniów klas pierwszych w roku szkolnym 2017/2018 było 320 uczniów szkół zawodowych. Przykładamy bowiem dużą wagę do tego, by kierunki kształcenia odpowiadały aktualnym wymogom podkarpackiego, jak też europejskiego rynku pracy. Ciągle doposażamy bazę dydaktyczną w najnowsze urządzenia i materiały szkoleniowe. Doskonalimy kadrę pedagogiczną. Poszerzamy programy nauczania o dodatkowe kwalifikacje, np. kursy kas fiskalnych, operatorów wózków widłowych, spawania, kursy kelnerskie czy baristy. Tworzymy możliwości odbywania zagranicznej praktyki w wybranych przez uczniów zawodach. Współpracujemy z pracodawcami, szkołami wyższymi oraz instytucjami publicznymi.

Rozwój powiatu byłby niepełny bez wyszkolonej kadry przyszłych pracowników. Dlatego kładziemy duży nacisk na jakość kształcenia zawodowego. Z natury rzeczy, zaangażowanie władz powiatu skupia się w pierwszym rzędzie na zapewnieniu jak najlepszych warunków kształcenia. Wykorzystując środki własne oraz dzięki programowi „Podkarpacie stawia na zawodowców” wyposażyliśmy w nowoczesny sprzęt wszystkie pracownie do kształcenia zawodowego. Systematycznie rozbudowujemy i remontujemy szkolne obiekty, by spełniały jak najwyższe standardy. Jednym z ciekawszych przedsięwzięć w tym zakresie była budowa krytej ujeżdżalni wraz ze stajnią w Zespole Szkół Techniczno-Weterynaryjnych w Trzcianie. Dzięki tej inwestycji szkoła stała się ewenementem w skali regionu. Troszcząc się o jakość kształcenia zawodowego, nie zapominamy o uczniach liceów ogólnokształcących, których staramy się motywować do ciągłego rozwoju. Z taką też myślą utworzyliśmy klasę „policyjną” w LO w Tyczynie, gdzie we współpracy z Komendą Wojewódzką Policji w Rzeszowie uczniowie poznają zasady pracy policji, uzyskują dodatkowe umiejętności przydatne w dalszej karierze zawodowej. Podobne założenia dotyczą klasy „wojskowej” w LO w Dynowie, prowadzonej we współpracy z 3. Podkarpacką Brygadą Obrony Terytorialnej, której uczniowie mogą korzystać z oddanej w ubiegłym roku szkolnej strzelnicy broni pneumatycznej. Mamy także klasę „pożarniczą” w LO w Trzcianie, która współpracuje z Komendą Miejską Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie. Nowością jest istniejąca od 1 września 2017 r. klasa LO w Trzcianie dla uczniów zainteresowanych jeździectwem. Obok nauki w zakresie liceum uczniowie tej klasy korzystają z możliwości jazdy konnej pod okiem szkolnego instruktora.

Nasze szkoły uczestniczą w międzynarodowych projektach podnoszących kwalifikacje zawodowe młodzieży, które są finansowane ze środków Unii Europejskiej. Ostatnio, projekty dotyczące pozyskania profesjonalnych umiejętności zawodowych realizuje na przykład Zespół Szkół w Sokołowie Młp. (o wartości 1,3 mln zł) oraz Zespół Szkół Zawodowych (927 tys. zł). Uczniowie Zespołu Szkół Techniczno-Weterynaryjnych w Trzcianie zdobywają wiedzę i doświadczenie zawodowe u europejskich pracodawców. Służy temu projekt o wartości 798 tys. zł. W Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym w Mrowli przygotowujemy uczniów niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu umiarkowanym i znacznym do wykonywania czynności na określonym stanowisku pracy.

Dzięki realizacji projektów międzynarodowych, uczniowie zdobywają nowe doświadczenia i kwalifikacje, ale również przełamują pewną obawę przed światem i nabierają pewności siebie. Zyskują wiedzę o swoich mocnych stronach, jak też o tym czego muszą się jeszcze nauczyć. Jest to również okazja dla nauczycieli i dyrektorów, by poznawać modele kształcenia zawodowego w różnych krajach UE i czerpać z tych rozwiązań.

Zamierzenia powiatu rzeszowskiego na najbliższe lata dotyczą w szczególności wprowadzenia kształcenia dualnego, realizowanego we współpracy z pracodawcami oraz instytucjami rynku pracy. Pewnym wyzwaniem będzie sprawne wdrożenie pięcioletnich techników, szczególnie w 2019 r., gdy do klas pierwszych przyjmowane będą dwa roczniki uczniów. Doskonalić będziemy stosowane do tej pory metody kształcenia, bo cieszą się one dobrą opinią zarówno wśród uczniów, jak i właściwych organów nadzoru. Według ich opinii są to metody kształcenia na miarę XXI wieku.

 

– Po roku 2023, kiedy to zakończy się rozliczanie projektów z aktualnej perspektywy finansowej UE – może się okazać, że w kolejnych latach polskie samorządy w o wiele większym stopniu będą musiały liczyć na własne budżety i możliwości biznesowe (władza przedsiębiorcza). Czy odczuwa Pan niepokój, że nie podołamy tym wyzwaniom w sytuacji, kiedy obserwuje się oznaki kryzysu wewnątrz UE i ciemne chmury wiszące nad polską częścią budżetu na kolejne dekady? A może tezy zawarte w pytaniu są fałszywe, błędne?

 

Realizujemy politykę długofalową, dlatego już dziś zastanawiamy się nad tym, na bazie jakich źródeł finansowych będziemy kontynuować działalność inwestycyjną niezbędną do dalszego harmonijnego rozwoju powiatu. Jak do tej pory, domeną naszych starań w pozyskiwaniu dodatkowych środków były fundusze Unii Europejskiej. W ich wykorzystywaniu wyróżnialiśmy się znacząco na tle innych powiatów. Najprawdopodobniej jednak przyszła perspektywa finansowa UE nie będzie dla nas już tak hojna. Wiele wskazuje na to, że do Polski popłynie mniej pieniędzy.

W przypadku ograniczonego dopływu pieniędzy z Unii Europejskiej po 2023 roku będziemy musieli wypełnić tę lukę. Naszym celem jest bowiem wykonywanie powierzonych powiatowi zadań i zaspokajanie potrzeb jego mieszkańców, a to wiąże się z ciągłym modernizowaniem oraz ulepszaniem infrastruktury technicznej i społecznej. Nie można kierować rozwojem powiatu bez zapewnienia odpowiednich środków finansowych. Są one niezbędne do tego, by tworzyć klimat sprzyjający wzrostowi potencjału gospodarczego oraz poprawie poziomu życia mieszkańców powiatu. Aktywność samorządu powiatowego będzie mogła zostać ukierunkowana na poszukiwanie innych źródeł finansowania. Nieraz mieliśmy już z nimi styczność. Przykładem może być zakończony w 2017 r. dwunastomilionowy projekt pn. „Poprawa i lepsze dostosowanie ochrony zdrowia do trendów demograficzno-epidemiologicznych”, który był dofinansowany z Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Jednym z efektów tego projektu była budowa obiektu dla 70 chorych wchodzącego w skład Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Górnie. Jest to aktualnie jedyna w województwie placówka posiadająca wyspecjalizowany ośrodek stacjonarny dla chorych na Alzheimera. Aby zagwarantować naszym pacjentom jak najlepsze warunki leczenia i opieki zakupiliśmy nowoczesny sprzęt i wyposażenie, m.in. innowacyjne w skali regionu urządzenie do suchych kąpieli w CO2. Wprowadziliśmy również innowacyjne terapie. Zrealizowaliśmy także szereg działań, takich jak pikniki rodzinne dla pacjentów oraz ich rodzin, warsztaty, zajęcia ruchowe i aktywizujące osoby starsze, szkolenia dla personelu. Uruchomiliśmy usługę „teleopieki”. Niedawno realizowaliśmy też projekt na potrzeby DPS w Górnie ze Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy Województwa Podkarpackiego na lata 2012-2016.

Skontaktuj się z nami:

Napisz do nas:

Europrojekty.pl Sp. z o.o.

Al. Korfantego 32/44
40-004 Katowice

NIP: 634-281-53-00

+48 509 179 016

Adres:

E-mail:

Telefon:

Jeśli masz do nas jakieś pytania, chciałbyś podjąć  z nami współpracę lub dowiedzieć się więcej na temat naszego pisma, zapraszamy do kontaktu za pomocą poniższego formularza bądź redakcyjnego adresu
e-mail:

redakcja@europrojekty-pl.pl

redakcja@europrojekty-pl.pl

Copyright © 2014  |  Europrojekty-pl  |  Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystywanie artykułów z tej strony bez zgody redakcji lub autora zabronione  |  made by TATUTU

Wysyłanie...  |

Wystąpił błąd. Przepraszamy  |

Wiadomość wysłana  |